BABARAN BISMILLAH NUMUTKEUN ELMU TAUHID

وَيَنْبَغِى أَيْضًا لِكُلِّ شَارِعٍ فِى فَنٍّ مِنَ اْلفُنُوْنِ أَنْ يَتَكَلَّمَ بِطَرْفِ اْلبَسْمَلَةِ مِمَّايُنَسِبُ ذَلِكَ اْلفَنَّ وَفَاءً بِحَقِّ اْلبَسْمَلَةِ وَوَفَاءً ِبِحَقِّ اْلفَنِّ اْلمَشْرُوْعِ , وَحَقُّ اْلفَنِّ أَنْ يَتَكَلَّمَ الشَّارِعُ بِطَرْفِ اْلبَسْمَلَةِ مِمَّايُنَاسِبُ ذَلِكَ اْلفَنَّ اْلمَشْرُوْعِ , وَحَقُّ اْلبَسْمَلَةِ أَنْ لاَيَتْرُكَ اْلكَلاَمَ عَلىَ اْلبَسْمَلَةِ رَأْسًا

 Seyogyana anu ngandung niley ganjaran sunnah ogé, pikeun jalma anu rék diajar hiji élmu nyaéta supados mikawanoh sapucuk babaran Bismillah numutkeun élmu anu baris di pelajari, sabab mikawanoh sapucuk babaran Bismillah nyaéta minuhan hak Bismillah sarta minuhan hak élmu anu di pelajari, ari hak élmu nyaéta keudah nyarioskeun sapucuk babaran Bismillah saluyu reujeung eta élmu , seudengkeun hak Bismillah nyaeta sakaeudik oge hanteu ngantunkeun nyarioskeun babaran Bismillah.

وَاْلآنَ نُشَرِعُ فىِ فَنِّ التَّوْحِيْدِ فَيَنْبَغِى عَلَيْنَا أَنْ نَتَكلَّمَ ِبِطَرْفِ اْلبَسْمَلَةِ مِمَّايُنَسِبُ اْلفَنِّ التَّوْحِيْدِ

Dina dangeut ieu  ( Ayeuna ) urang sadaya rék diajar élmu tauhid mangka sapanteusna urang sadaya langkung ti payun nyarioskeun sapucuk babaran bahasan Bismillah saluyu reujeung élmu Tauhid.

فَنَقُوْلُ أَنَّ حَرْفَ اْلبَاءَ فىِ اْلبَسْمَلَةِ إِمَّا لِلْمُصَاحَبَةِ عَلىَ وَجْهِ التَّبَارُكِ أَوْ لِلْإِسْتِعَانَةِ كَذَلِكْ وَلاَمَانِعَ مِنَ اْلإِسْتِعَانَةِ بِاِسْمِهِ تَعَالَى كَمَايُسْتَعَانُ بِذَاتِهِ

 Mangka nyarios urang sadaya : kana saestuna hurup Ba dina mimiti kalimah Bismillah ayakalana ngandung harti kasartaan reujeung Alloh ti sagedengeun nyuhunkeun kaberkahan kalayan nyebat Jeuneungan Alloh, aya kalana ngandung harti nyuhunkeun pitulungna ka Dzat Alloh kalayan nyebatkeun Jeuneungan Na, sareung hanteu diceugah nyuhunkeun kana Jeuneungan Alloh Swt sakumaha nyuhunkeun pitulung ka Dzat Na.

وَاْلأَوْلىَ جَعْلُهَا لِلْمُصَاحَبَةِ عَلىَ وَجْهِ التَّبَارُكِ أَوْ عَلىَ وَجْهِ اْلإِسْتِعَانَةِ بِذَاتِهِ تَعَالىَ لِأَنَّ جَعْلَهَا لِلْإِسْتِعَانَةِ بِاِسْمِهِ إِسَاءَةُ اْلأَدَابِ

 Sareung anu pangutamana nyaéta nafsirkeun harti hurup Ba anu tos ditutur  jeung harti kasartaan ti sagedengeun nyuhunkeun kaberkahan kalayan nyeubat jeuneungan Alloh Swt. Atanapi kalayan harti nyuhunkeun pitulung ka Dzat Alloh, sabab nyuhunkeun pitulung kana jeuneungan Alloh nyaeta padameulan anu di cawad tegesna anu dicawad.

لِأَنَّ اْلإِسْتِعَانَةَ تَدْخُلُ عَلىَ اْلآلَةِ فَيَلْزَمُ عَلَيْهَا جَعْلُ إِسْمِ اللهِ مَقْصُوْدًا لِغَيْرِهِ لاَ لِذَاتِهِ

Sabab nyuhunkeun pitulung hartina bakal asup kana pamakéan pakakas ( alat ), saupama nyuhunkeun pitulung éta kana jeuneungan Alloh, mangka jeuneungan Alloh di jadikeun salaku alat anu ngamungkinkeun maksud ka salian Alloh, sanes tujuan ka Dzat Alloh Swt.
Ngamungkinkeun ngamaksud atanapi boga tujuan ka salian Alloh nyaeta di cawad jeung nimbulkeun ka kufuran 

اِلاَّ أَنْ يُقَالَ أَنَّ مِنْ جَعْلِهَا لِلْإِسْتِعَانَةِ بِاسْمِهِ نَظْرًا اِلىَ جِهَةِ اْلأُخْرَى وَهِىَ أَنَّ اْلفَعْلَ اْلمَشْرُوْعُ فِيْهِ لاَ يَتِمُّ عَلىَ وَجْهِ اْلأَكْمَلِ اِلاَّ بِاِسْمِهِ تَعَالىَ لَكِنْ قَدْ يُقَالُ مَظَنَّةُ اْلإِسَاءَةِ اْلأَدَابِ مَازَالَتْ مَوْجُوْدَةً

, bahwa perbuatan yang hendak dilakukan seiring membaca Bismillah adalah tidak sempurna kecuali dengan menyebut nama Allah.
 Kajaba lamun diucapkan, yén ngajadikeun harti hurup Ba kalayan nyuhunkeun pitulung  kana jeuneungan Alloh swt, nyaéta sabab ngarérét ka sisi lian, nyaéta ngarérét kana pangakuan alesanna, yén pagawean anu rék dipigawé sairing maca Bismillah nyaéta henteu sampurna kajaba kalayan nyeubat jeuneungan Alloh.
 Tatapina pangakuan ékol ( alesan ) ieu kawas ieu ogé masih rentan ngabalukarkeun sangkaan anu salah sahingga balukarna kakufuran anu sok aya lantaran éta.
Kacindekanana yén hurup Ba henteu meunang dihartikeun nyuhunkeun pitulung kana jeuneungan Alloh Swt, tatapina saéstuna nyuhunkeun pitulung éta téh nyaeta ka Dzat Alloh Swt, sanes kana Jeuneungan.

وَمَعْنَى اْلبَاءِ اْلإِشَارِىُّ بِى كَانَ مَاكَانَ وَبِى يَكُوْنُ مَايَكوُنُ وَحِيْنَئِذٍ يَكُوْنُ فِى اْلبَاءِ إِشَارَةٌ اِلىَ جَمِيْعِ اْلعَقَائِدِ لِأَنَّ اْلمُرَادَ بِى وَجَدَ مَاوَجَدَ وَبِى يُوْجَدُ مَايُوْجَدُ

 Harti hurup Ba tina sisi isyarat anu kaeusi di jero-na nyaéta parantos ngadawuh Alloh Swt. “Ku kaula anu agung, parantos lumangsung hiji perkara anu tos lumangsung, ku kaula ogé baris lumangsung hiji perkara anu bakal lumangsung” tina ieu harti hurup Ba mangrupikeun ciri tina sadaya unsur aqidah, sabab saéstuna anu di maksudkeun tina aqidah éta téh nyaeta:
 “Ku Kaula anu agung, parantos kabiruyungan hiji perkara anu tos kabiruyungan ( terwujud ), ku Kaula anu agung,  ogé baris kabiruyungan hiji perkara anu bakal kabiruyungan”.

وَلاَ يَكُوْنُ كَذَلِكَ اِلاَّ مَنِ اتَّصَفَ بِصِفَاتِ اْلكَمَالِ وَتَنَزَهَ عَنْ صِفَاتِ النُّقْصَانِ كَمَاكَرَّرَهُ بَعْضُ اْلأَئِمَّةِ التَّفْسِيْرِ

 Teu pisan-pisan hurup Ba ngandung harti Isyarat sapertos kitu, kajaba harti Isyarat kasebut eta aya dina Dzat anu ngagaduhan sipat sampurna sarta kasucikeun tina pirang-pirang sipat anu kirang, sakumaha kandungan harti kawas éta di tetepkeun ku Para U`lama Tafsir.

وَالإِسْمُ عِنْدَ البِصْرِيِّيْنَ مُشْتقٌ مِنَ السُّمْوِ وَهُوَ اْلعُلُوُ دُوْنَهُ لِأَنَّهُ يَعْلُوْ مُسَمَّاهُ

  Kalimah “Ismu” dina Bismillah nurutkeun para U`lama dayeuh Bashroh (Iraq) nyaéta dicokot ti kalimah “sumwun” hartina luhur, kalimah ismu henteu di hartikeun salian harti luhur sabab harti luhur méré ciri Maha luhur jeuneungan anu di sebutna nyaéta jeuneungan Alloh Swt.

وَاللهُ عَلَمٌ عَلىَ الذَّاتِ اْلواَجِبِ اْلوُجُوْدِ اْلمُسْتَحِقُّ بِجَامِيْعِ اْلمَحَامِدِ

 jeuneungan Alloh nyaéta hiji jeuneungan dina Dzat anu wajib wujudna, Dzat anu bangeut haq kengeng sadaya pujian.

وَالرَّحْمَنُ الرَّحِيْمُ صِفَتَانِ مَأْخُوْذَتَانِ مِنَ الرَّحْمَةِ بِمَعْنىَ اْلإِحْسَانِ لاَبِمَعْنَاهَا اْلأَصْلِىِّ الَّذِىْ هُوَ رِقَّةٌ فىِ اْلقَلْبِ تَقْتَضِىْ التَّفَضُّلَ وَاْلإِحْسَانَ لِإِسْتِحَالَةِ ذَلِكَ فىِ حَقِّهِ تَعَالىَ

 Kalimah “Arrohman Arrohiim” nyaéta dua sipat Alloh anu di cokot tina kecap “Arrohmah” hartina paparin kasaean, kadua kalimah kasebut henteu di artikan kalawan harti “Arrohmah” anu saéstuna nyaéta kawelas asih tina jero haté anu ngabalukarkeun méré panghurmatan jeung kaalusan kanu di pikanyaahna, saba weulas asih mucunghul tina leuwi haté mustahil pikeun Alloh Swt, ari Alloh eta hanteu ngagaduhan manah.